Thủ tướng chỉ đạo tiết kiệm 10% điện năng tiêu thụ trong cao điểm hè 2026

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị nêu rõ: Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026 – 2030 với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với bảo đảm cung ứng điện, nhất là phát triển các nguồn điện nền và năng lượng sạch trong nước.

Trong khi đó, thị trường năng lượng quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, nếu không kịp thời có các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, nguy cơ mất cân đối cung – cầu điện có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn 2026–2028.

Đưa tiết kiệm điện vào chỉ tiêu đánh giá hoàn thành nhiệm vụ

Chỉ thị đặt mục tiêu cụ thể về tiêu quản lý nhu cầu sử dụng điện, sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Trong đó, phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.

Bên cạnh đó, phấn đấu tiết giảm tối thiểu 3.000MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm; đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ. Huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ, nguồn điện dự phòng của các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất; Tập đoàn Điện lực Việt Nam giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống điện dưới 6%.

Về các giải pháp cụ thể, các cơ quan, công sở thực hiện nghiêm các giải pháp sử dụng điện trong giờ cao điểm; rà soát, thay thế, loại bỏ các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp; ưu tiên đầu tư, mua sắm thiết bị có hiệu suất năng lượng cao theo quy định; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong giám sát, quản lý tiêu thụ điện tại cơ quan, đơn vị. Đưa nội dung tiết kiệm điện vào chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật nội bộ và thi đua khen thưởng trong năm.

Phấn đấu tối thiểu tiết kiệm 30% tổng điện năng tiêu thụ đối với hệ thống chiếu sáng công cộng; tắt toàn bộ hệ thống chiếu sáng cho mục đích quảng cáo, trang trí ngoài trời; bảo đảm tiết kiệm điện nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu về an toàn giao thông, an ninh trật tự.

Các nhà hàng, khách sạn, cơ sở dịch vụ thương mại, tổ hợp văn phòng và tòa nhà chung cư tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào cao điểm buổi tối của hệ thống điện theo yêu cầu của đơn vị điện lực tại địa phương; tuân thủ các quy định về chiếu sáng tiết kiệm và hiệu quả.

Chỉ thị yêu cầu các hộ gia đình, các cơ sở kinh doanh thương mại và dịch vụ, tại doanh nghiệp sản xuất đều phải tiết kiệm điện. Đặc biệt, các doanh nghiệp thuộc danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải chủ động xây dựng và tổ chức triển khai kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả năm 2026 và hằng năm; lồng ghép mục tiêu tiết kiệm điện vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quản lý năng lượng của doanh nghiệp.

Hỗ trợ tín dụng lắp đặt điện mặt trời mái nhà

Theo Chỉ thị, Bộ Công Thương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện hướng dẫn, kịp thời tham mưu giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền trong thực hiện Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ; tổng hợp kết quả thực hiện; phấn đấu đạt mục tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN, giai đoạn 2026 – 2030 của các tỉnh/thành phố. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trong Quý IV/2026.

 Về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để đề xuất giải pháp phù hợp trong việc bố trí nguồn ngân sách nhà nước; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất đầu mối tín dụng để thực hiện chính sách, đảm bảo thuận lợi cho người dân và tuân thủ quy định pháp luật liên quan. Công việc này phải được hoàn thành trong tháng 4/2026.

Bộ Tài chính cũng chủ trì, phối hợp với Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh để có giải pháp phù hợp về ngân sách, hỗ trợ tín dụng lắp đặt ĐMTMN và BESS tại tòa nhà công sở, tại các hộ gia đình; hỗ trợ tín dụng xanh/tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình và doanh nghiệp lắp ĐMTMN và BESS.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng đề xuất ban hành/ban hành các quy định/tiêu chuẩn/quy chuẩn về công trình xây dựng mới, tự chủ một phần điện năng thông qua ĐMTMN, và các giải pháp năng lượng tại chỗ phù hợp; quy định yêu cầu thiết kế “sẵn sàng cho điện mặt trời”; hướng dẫn thống nhất yêu cầu an toàn công trình, phòng cháy chữa cháy cho ĐMTMN/BESS.

 Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về hiệu suất năng lượng đối với các phương tiện, thiết bị tiêu thụ điện. Xây dựng và sửa đổi nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của các phương tiện thiết bị trên 5%, đặc biệt xây dựng lộ trình nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của động cơ điện lên mức IE2-IE3, nghiên cứu loại bỏ bóng đèn sợi đốt từ 20W trở lên. Nghiên cứu bổ sung lộ trình mức hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với thiết bị chuyển đổi điện năng, adapter, thiết bị sạc, trạm sạc điện.

Các bộ, ban, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả, mục tiêu thực hiện trong phạm vi quản lý. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các bộ, ngành và địa phương kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét, chỉ đạo.