Giải pháp sản xuất bền vững và tiêu thụ sản phẩm trái cây chủ lực phía Nam

10h10

Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam: Trung Quốc sẽ gia tăng nhập khẩu chuối Việt Nam

Trong 5 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt 1 tỷ 4 USD, giảm 17% so với 5 tháng đầu năm 2021 do thị phần tại Trung Quốc giảm sâu. Đặc biệt, xuất khẩu 4 tháng đầu năm sang thị trường Trung Quốc đạt 625 triệu USD, giảm 28% so với cùng kỳ.

Về bối cảnh 6 tháng cuối năm, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên cho biết Trung Quốc có khả năng gỡ bỏ chính sách Zero Covid trong thời gian từ cuối năm nay đến đầu năm sau, tuy nhiên vẫn sẽ gây khó khăn cho Việt Nam cũng như các nước trong khu vực ở thời điểm hiện tại.

Trong thời gian qua, các mặt hàng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đều có dấu hiệu giảm, riêng mặt hàng chuối đã biểu hiện bước phát triển vượt bậc. Trong 5 tháng 2022, Trung Quốc nhập khẩu 742 nghìn tấn chuối, tăng 10% so với cùng kỳ, trong đó chuối Việt Nam chiếm 43%, vượt qua Phillipines với 28%.

Ông Đặng Phúc Nguyên nhận định trong thời gian tới Trung Quốc sẽ gia tăng nhập khẩu chuối Việt Nam. Lý do thứ nhất đưa ra là Việt Nam có vị trí địa lý gần Trung Quốc hơn các nước khác. Diện tích trồng chuối của Trung Quốc đã giảm do chi phí vật tư đầu vào, chi phí thuê đất và chi phí lao động tăng, đẫn đến sự gia tăng về thị phần nhập khẩu. Ảnh hưởng của dịch bệnh Panama đã khiến chất lượng chuối tại Trung Quốc giảm mạnh do phải sử dụng các loại giống kháng bệnh.

Ông Đặng Phúc Nguyên khẳng định Trung Quốc là một thị trường quan trọng. Để gia tăng thị phần nhập khẩu của thị trường này, các mặt hàng Việt Nam cần cải thiện chất lượng. Trong bối cảnh không còn Zero Covid Việt Nam sẽ có khả năng cạnh tranh rất tốt ngay cả với các nước trong khu vực.

9h55

Dựng ngôi nhà chung cho trái cây Việt Nam khi tham gia Hội chợ quốc tế

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Vina T&T Group chia sẻ: Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đi tìm vùng nguyên liệu được cấp mã số vùng trồng để thu mua gặp rất nhiều khó khăn, dễ trùng lặp, vướng mắc với các đơn vị, doanh nghiệp khác.

Bên cạnh đó, việc cấp chứng nhận mã số vùng trồng theo từng năm sẽ khó khăn cho doanh nghiệp khi phải liên tục xin cấp lại chứng nhận, điều này vô hình chung sẽ làm cho công tác xuất khẩu, bàn giao đơn hàng cho đối tác quốc tế bị chậm trễ.

Ngoài ra, một doanh nghiệp không thể tự mình đi tới tất cả các địa phương để làm mã số vùng trồng. Do đó, các địa phương nên chủ động xây dựng những vùng trồng được cấp mã số, khi những doanh nghiệp có nhu cầu, đăng ký, địa phương cung cấp, sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Về tham gia hội chợ quốc tế, theo ông Tùng, nên xây dựng một ngôi nhà chung cho trái cây Việt Nam khi tham gia các hội chợ quốc tế thay vì chia nhỏ thành các gian hàng cho các doanh nghiệp như hiện nay.

Bên cạnh đó, những doanh nghiệp được chọn phải thể hiện sự chuyên nghiệp, trau chuốt hình ảnh để tôn vinh, nâng tầm, khẳng định thương hiệu của trái cây Việt Nam với bạn bè quốc tế.

9h45

Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Gia Lai: Chanh leo cho lợi nhuận đến 350 – 400 triệu đ/ha

Ông Đoàn Ngọc Có, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Gia Lai cho biết, tỉnh hiện có khoảng 21.500 ha diện tích cây ăn quả. Điều đáng mừng nhất, là tỉnh Tây Nguyên này không gặp ách tắc nào trong vấn đề tiêu thụ nông sản.

Gia Lai vừa ban hành đề án phát triển cây ăn quả định hướng năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Trong đó, tỉnh dự kiến đưa diện tích cây ăn quả lên 55.000 ha vào năm 2025, và 100.000 ha vào năm 2030.

Để làm được điều này, Gia Lai chủ trương chuyển các diện tích trồng sắn, mía, điều, cao su kém hiệu quả sang tập trung cây ăn quả. 4 loại cây được tỉnh quy hoạch vào nhóm xuất khẩu chủ lực gồm: chanh leo, chuối, bơ và sầu riêng. “Gia Lai định hướng phát triển cây chanh leo từ 4.000 ha lên 20.000 ha, lớn nhất cả nước. Đây là loại cây trồng cho lợi nhuận đến 350 – 400 triệu đ/ha, giúp đảm bảo đời sống và sinh kế cho bà con nông dân”, ông Có chia sẻ.

Bên cạnh chanh leo, chuối cũng được Gia Lai xác định là cây thế mạnh trong định hướng đến năm 2025. Trong đề án phát triển cây ăn quả, tỉnh dự kiến đưa diện tích trồng chuối từ 4.000 lên 10.000 ha. Hai loại cây còn lại, bơ sẽ tăng diện tích từ 2.600 lên 4.000 ha, sầu riêng tăng diện tích từ 2.800 lên 6.000 ha.

Vừa qua, nhờ sự kết nối, hỗ trợ của Bộ NN-PTNT, Gia Lai tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư vào tỉnh. Qua hội nghị, nhiều “đại bàng” trong ngành nông nghiệp cam kết đầu tư vào công nghệ chế biến nông sản của tỉnh thời gian tới.

Cụ thể, Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) cam kết hỗ trợ chế biến khoảng 52.000 tấn trái cây, Công ty Nafoods khoảng 28.000 tấn, và HAGL khoảng 100.000 tấn.

Riêng Doveco có thêm liên kết với vùng cây ăn quả khoảng 3.000 ha trên địa bàn Gia Lai. “Với định hướng xuất khẩu, Gia Lai chủ trương áp dụng các tiêu chuẩn GlobalGAP trong công tác tổ chức sản xuất, với diện tích hiện tại khoảng 9.000 ha, tập trung vào hai loại cây chính là chanh leo và chuối. Hiện Gia Lai đã có 51 mã số vùng trồng, 21 cơ sở đóng gói”, ông Có nhấn mạnh.

Vừa qua, một số lô hàng chuối xuất khẩu của Gia Lai bị Tổng cục Hải quan Trung Quốc phát hiện có virus SARS-CoV-2. Hiện tỉnh tiến hành triển khai kiểm tra. Đồng thời, Gia Lai cũng định hướng xây dựng các quy trình canh tác hữu cơ, tưới tiết kiệm để phát triển cây ăn quả một cách bền vững.

9h35

Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Sóc Trăng: Sóc Trăng xây dựng 4 kho dự trữ giúp người dân bảo quản nông sản

Theo ông Trần Trọng Khiêm, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Sóc Trăng, thời gian qua, do ý thức sản xuất của người dân được nâng cao nên nông sản trên địa bàn tỉnh đã tiêu thụ tốt, không xảy ra tình trạng ùn ứ. Chi cục Trồng trọt và BVTV tỉnh Sóc Trăng đã cấp được 77 mã số vùng trồng. Hiện nay, sản phẩm trái cây của Sóc Trăng đang được nhiều thị trường quốc tế quan tâm.

Điển hình như quả vú sữa sẽ được thị trường Hoa Kỳ nhập khẩu hơn 40 tấn trong thời gian tới. “Đó là điểm sáng của Sóc Trăng và người dân cũng đang chủ động nâng cao chất lượng, đăng kí mã số vùng trồng, tham gia các HTX để hướng đến sản xuất một số loại trái cây khác”, ông Trần Trọng Khiêm cho hay.

Nhắn đến phần trả lời chất vấn Quốc hội của Bộ trưởng Lê Minh Hoan ngày 7/6 về vấn đề thay đổi tư duy sản xuất cần có thời gian dài, lãnh đạo Sở NN-PTNT tỉnh Sóc Trăng cho biết ngành nông nghiệp địa phương đang đề xuất xây dựng đề án nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2022 – 2025 và đề án xây dựng 4 kho nông sản. “Khi người dân thu hoạch nông sản đồng loạt, thương lái không thu mua hết, chúng ta cần xây dựng những kho dự trữ nông sản để giúp người dân bảo quản nông sản trong điều kiện tốt, tránh để ùn ứ.

Sóc Trăng đã lên kế hoạch xây dựng 4 kho ở 4 vùng: trái cây, hành, lúa, thủy sản”, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Sóc Trăng chia sẻ. Bên cạnh đó, Sở NN-PTNT Sóc Trăng cũng đề xuất với tỉnh có những chính sách hỗ trợ các đơn vị, doanh nghiệp xây dựng các nhà máy chế sâu rau củ quả, đặc biệt là sản phẩm hành tím của địa phương.

9h25

Ông Lê Văn Thiệt, Phó Cục trưởng Cục BVTV: Cục BVTV tích cực đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu

Trong thời gian qua Việt Nam đã xuất khẩu nông sản sang nhiều thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand. Tuy nhiên, trong năm 2019, khi Trung Quốc yêu cầu cấp mã số vùng trồng cho 8 loại quả tươi, tiếp nhận chỉ đạo của Bộ NN-PTNT, Cục BVTV đã cấp mã số vùng trồng cho các địa phương.

Trong quá trình chuẩn bị cấp mã số vùng trồng, Cục BVTV đã ban hành hai tiêu chuẩn cơ sở: Tiêu chuẩn 774 quy định về mã số vùng trồng, và Tiêu chuẩn 775 quy định về mã số nhà đóng gói.

Cục BVTV đã tổ chức tập huấn cho cán bộ khung các đơn vị của Cục, hiện nay đang trong giai đoạn tập huấn cho cán bộ kỹ thuật của địa phương trên 20 tỉnh thành, các trạm, huyện, và HTX.

Về công tác mở rộng thị trường, Ông Lê Văn Thiệt, Phó Cục trưởng Cục BVTV cho biết hiện nay Việt Nam đã xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ 6 loại quả gồm thanh long, xoài, vải, nhãn, chôm chôm, vú sữa. Hai bên dang trong quá trình đàm phán bước cuối mở cửa xuất khẩu mặt hàng bưởi thông qua ghi nhận ý kiến về nhu cầu người tiêu dùng tại Mỹ.

Trung Quốc đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu chanh leo. Quả sầu riêng cũng đang đàm phán ở giai đoạn cuối. Hai bên đang hoàn thiện Nghị định thư quy định xuất khẩu về vùng trồng, mã số nhà phân phối và quản lý dịch hại.

Đối với thị trường Nhật Bản, Việt Nam đã xuất khẩu 3 loại quả tươi. Thanh long và xoài đã được xuất khẩu bằng phương pháp xử lý hơi nước nóng. Phía Nhật cũng đã cho phép xuất khẩu vải vào năm ngoái. Hiện nay Cục BVTV đang đàm phán với Bộ Nông nghiệp Nhật xuất khẩu nhãn bằng phương pháp xử lý lạnh, đang trong giai đoạn thí nghiệm cuối cùng. Biện pháp này sẽ là tiền đề để xuất khẩu các loại quả khác sang Nhật Bản.

9h01

Đẩy mạnh liên kết, quản chặt mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) cho biết: Sản lượng cây ăn quả chính phía Nam năm 2022 ước đạt hơn 7,3 triệu tấn.

Trong đó, 6 tháng đầu năm ước đạt 3,3 triệu tấn, 6 tháng cuối năm ước đạt 4,1 triệu tấn. Một số tỉnh có sản lượng lớn như: Thanh long (Bình Thuận, Long An, Tiền Giang); bưởi (Bến Tre, Vĩnh Long, Tiền Giang); xoài (An Giang, Đồng Tháp, Tiền Giang, Khánh Hoà, Đồng Nai); mít (Tiền Giang, Hậu Giang, Đồng Nai); chanh Leo (Gia Lai, Đắk Lắk)…

Theo ông Tùng, tính chung 5 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước gần 23,2 tỷ USD (tăng 16,8% so với cùng kỳ năm trước). Trong đó, xuất khẩu nhóm nông sản chính đạt trên 9,4 tỷ USD (tăng 10,4%); lâm sản chính đạt gần 7,7 tỷ USD (tăng 7,6%); thủy sản ước đạt gần 4,8 tỷ USD (tăng 46,3%); chăn nuôi ước đạt 138,9 triệu USD (giảm 16,2%); vật tư đầu vào sản xuất khoảng 1,1 tỷ USD (tăng 59,3%).

Giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản 5 tháng đầu năm của Việt Nam tới các thị trường thuộc khu vực châu Á (chiếm 41,6% thị phần); châu Mỹ (30,4%); châu Âu (12,0%); châu Đại Dương (1,7%) và châu Phi (1,5%).

Đã có 9 sản phẩm, nhóm sản phẩm đạt giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD (cà phê, cao su, gạo, điều, nhóm rau quả, cá tra, tôm, sản phẩm gỗ và nhóm đầu vào phục vụ sản xuất). Trị giá xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm ước đạt 1,47 tỷ USD (giảm 13,6% so với cùng kỳ năm 2021).

Về tình hình phát triển thị trường nội địa, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nhu cầu tiêu thụ trái cây trong nước khoảng 68-70kg/người; dân số hơn 96 triệu người và 15-16 triệu khách du lịch tạo ra sức tiêu thụ rất lớn.

Hạ tầng hỗ trợ phân phối tiêu thụ sản phẩm trái cây: 8.600 chợ, 1.223 siêu thị, trung tâm thương mại; 1.300 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics; 6 trung tâm logistics do các doanh nghiệp đầu tư và quản lý; 1.096 chuỗi nông sản an toàn.

Về tình hình xuất khẩu rau quả tại cửa khẩu: Tại tỉnh Lạng Sơn, tính đến ngày 23/5, tổng lượng xe chờ xuất khẩu là 815 xe, trong đó lượng xe chở hoa quả chờ xuất khẩu là 284 xe (chiếm khoảng 35% tổng lượng xe chờ xuất khẩu).

Tại Quảng Ninh, tính đến ngày 19/5, tổng lượng xe đang chờ thông quan qua các cửa khẩu, lối mở là 287 xe.

Luỹ kế xe thông quan từ ngày 26/4 đến nay là 2.324 xe, trong đó xuất cảnh 1.401 xe (79 xe có hàng, 1.322 xe không hàng); nhập cảnh 923 xe (801 xe có hàng và 122 xe không hàng).

Tại Lào Cai, tính đến ngày 22/5, tổng số phương tiên thông quan qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành là 149 xe. Trong đó, xuất khẩu 40 xe (chủ yếu gỗ ván bóc, than củi, đỗ lạc); nhập khẩu 109 xe (hàng công nghiệp và tiêu dùng). Cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Lào Cai xuất cành 2 chuyến tàu, nhập cảnh 2 chuyến tàu.

Về quản lý mã số vùng trồng, hiện nay, đã có 4.000 mã số vùng trồng (300.000 ha), tại 50/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cho 12 loại quả tươi như: chuối, thanh long, mít, nhãn, vải, xoài, chôm chôm, dưa hấu, măng cụt, chanh leo,… Trong đó, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được cấp 1.561 mã (chiếm tỷ lệ 39,02%), Đông Nam Bộ có 224 mã (chiếm 5,6%), Tây nguyên 168 mã (tỷ lệ 4,2%).

Về mã số cơ sở đóng gói, cấp 1.864 mã số cơ sở đóng gói cho các loại quả tươi được phép xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, Úc, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản… trên 37 tỉnh, thành phố.

Tuy nhiên, việc cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói hiện nay vẫn đang gặp những khó khăn như: Mới triển khai chủ yếu đối với cây ăn quả, chưa triển khai được nhiều với các sản phẩm có khối lượng xuất khẩu lớn như lúa, chè, hồ tiêu, cà phê,… Vẫn còn tình trạng mạo danh mã số vùng trồng, sử dụng không đúng mã số để xuất khẩu làm ảnh hưởng đến uy tín của hàng Việt Nam.

Thị trường Trung Quốc ngày càng siết chặt việc kiểm soát đối với sản phẩm nhập khẩu, trong đó có tăng cường giám sát vùng trồng và cơ sở đóng gói. Thời gian đàm phán đối với các sản phẩm kéo dài và chịu sự tác động của dịch Covid-19 (chuyên gia không thể sang Viêt Nam để kiểm tra vùng trồng)…

Về khó khăn trong công tác tiêu thụ, theo ông Tùng, tình hình kiểm soát chặt dịch Covid-19 của Trung Quốc ảnh hưởng đến xuất khẩu. Yêu cầu chất lượng, truy xuất nguồn gốc của các thị trường xuất khẩu, đặc biệt thị trường Trung Quốc có thể tăng biện pháp kiểm dịch bệnh, có thể làm chậm tiến độ xuất khẩu, gây ùn ứ tại cửa khẩu, ảnh hưởng đến tiêu thụ trong nước.

Chi phí đầu vào sản xuất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng tác động đến sản xuất cây ăn quả, có thể ảnh hưởng năng suất, chất lượng trái cây.

Năng lực chế biến trái cây trong nước còn hạn chế, chủ yếu xuất khẩu trái tươi, nếu gặp điều kiện khó khăn khi xuất khẩu, khi đó việc tiêu thụ sẽ vô cùng khó khăn.

Trên cơ sở đó, theo ông Tùng đề xuất Bộ NN-PTNT cơ cấu lại sản xuất, chế biến và thị trường nông sản theo chuỗi ba nhóm sản phẩm; xây dựng hệ thống cung ứng nông sản theo chuỗi dựa trên các nền tảng Logistic hiện đại; tìm thêm các dư địa mới để nâng cao giá trị gia tăng; hoàn thiện các chính sách về sản xuất, chế biến, quản lý chất lượng và phát triển thị trường nông sản hài hòa với các cam kết quốc tế để thu hút đầu tư nước ngoài và mở cửa thị trườngĐối với các địa phương, đẩy mạnh liên kết, tạo dựng nền công nghiệp chế biến nông sản gắn sản xuất và thị trường đồng bộ, hiện đại; xây dựng các đề án, chiến lược, kế hoạch hành động để phát huy tiềm năng, lợi thế của tỉnh…

8h30

Diễn đàn 970 là kênh đối thoại quan trọng giữa các bên

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Tổ trưởng Tổ Điều hành Diễn đàn Kết nối nông sản 970, Tổng biên tập Báo Nông nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc Thạch cho biết, Diễn đàn 970 có sự thay đổi về cách thức tổ chức trong năm 2022.

Cụ thể, thay vì tổ chức vào thứ Bảy cuối tuần như năm 2021, diễn đàn sẽ được tổ chức theo chủ đề và nhu cầu thực tế về tình hình nông sản.Theo ông Thạch, ngành hàng rau quả những năm gần đây ngày càng phát triển với công nghệ chế biến tiên tiến, hiện đại, với giá trị xuất khẩu ngày càng tăng. 

Thị trường trong nước với quy mô dân số hơn 90 triệu người và trên 15 triệu khách du lịch mỗi năm tạo ra sức tiêu thụ rau quả rất lớn. Nhiều chuỗi kết nối sản xuất, chế biến, tiêu thụ, đặc biệt qua các hệ thống bán lẻ, phân phối lớn đã được hình thành trên cả nước.

Có những thuận lợi, nhưng ngành hàng rau quả gặp khó khăn trong thời gian đầu năm 2022. Cụ thể, xuất khẩu hàng rau quả đạt 1,47 tỷ USD, giảm 13,6% so với cùng kỳ năm 2021. Riêng tháng 5/2022, xuất khẩu rau quả ước đạt 300 triệu USD, giảm 11% so với tháng 5/2021.

Trước tình hình ấy, ông Thạch hy vọng, diễn đàn ngày 8/6 sẽ trở thành kênh đối thoại quan trọng và hiệu quả giữa các nhà quản lý; nhà sản xuất, chế biến; doanh nghiệp kinh doanh tiêu thụ các mặt hàng nông sản nói chung và rau quả nói riêng.“Thông tin hoạt động diễn đàn được tường thuật trực tiếp trên Báo Nông nghiệp Việt Nam, và hệ thống mạng xã hội của báo. Toàn bộ tham luận, ý kiến đóng góp của quý vị sẽ được ghi nhận và đăng tải, cung cấp thông tin tới bạn đọc”, ông Thạch nhấn mạnh.

Ở nơi sống tử tế và nhiều chuyện lạ

Cù lao Khoai xứ, Cổ Long, Thuận Tịnh, hay cù lao Thu, là những cái tên khác của đảo Phú Quý, nơi có những con người, câu chuyện độc đáo, thú vị.