Dự án vành đai 3 TP.HCM: Hàng triệu người chờ Quốc hội bấm nút

Từ cảng Cát Lái, chúng tôi theo xe container của tài xế Lâm Phương Châu Toàn (29 tuổi, quê Tây Ninh) lên Bình Dương chở hàng. 

Mờ sáng, xe mới chạy ra một đoạn đã thấy cả ngàn xe container nối đuôi nhau trên đường Võ Chí Công tới vòng xoay Mỹ Thủy (TP Thủ Đức, TP.HCM).

Đây là tuyến đường luôn căng thẳng bởi có khoảng 20.000 xe ra vào khu cảng Cát Lái mỗi ngày. Thêm vào đó là dòng xe từ các tỉnh miền Tây, Tây Ninh dồn từ Nguyễn Văn Linh vào để lên cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây.

Vượt qua cửa ải đầu tiên, Toàn nói cánh tài xế phải dậy từ 3h sáng để đi lấy hàng sớm, bởi nhiều tuyến đường huyết mạch qua Bình Dương đang cấm xe tải nặng giờ cao điểm.

Đúng 8h, hết giờ cấm, hàng loạt chiếc xe container chạy vào đường ĐT743 hướng về vòng xoay ngã tư 550, vòng xoay An Phú. Xe container nhích từng chút… Cứ thế, cho đến gần 11h mới đến được bãi để chất container hàng lên xe.

Một giờ sau, không kịp ăn trưa, tài xế Toàn đã phải đánh xe nhanh về cảng Cát Lái. Xe đi qua quốc lộ 1 đoạn cầu vượt Sóng Thần, từ trên cao dễ nhìn rõ cảnh một hàng dài xe tải, xe container nối đuôi dài hàng trăm mét.

Theo tài xế Toàn, mỗi ngày anh chỉ chạy được một chuyến vì đường lúc nào cũng ùn tắc, chưa kể giờ cấm. Nếu có con đường bao quanh thành phố liền mạch với các tỉnh lân cận, ngày có thể chạy 2 – 3 chuyến, thu nhập cũng đỡ hơn.

17 năm cầm vôlăng, nhìn bản đồ tuyến đường vành đai 3, anh Tô Công Hà (39 tuổi, ngụ Bình Dương) xuýt xoa nếu có con đường như thế hành trình chở hàng sẽ rút ngắn rất nhiều.

Chẳng hạn, ở Bình Dương, Đồng Nai, từ nút giao Tân Vạn có thể theo đường vành đai 3 lên cao tốc Bến Lức – Long Thành rồi qua TP.HCM – Trung Lương để về các tỉnh miền Tây.

Từ miền Tây, luồng xe chở lúa gạo, hoa củ quả… có thể rẽ vào đường vành đai 3 tại huyện Bến Lức để “bon bon” đến các khu vực kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ như Khu công nghiệp Hiệp Phước, Khu công nghiệp Nhơn Trạch, sân bay Long Thành… Hoặc xa hơn, về các tỉnh miền Trung, miền Bắc mà không phải phụ thuộc quốc lộ 1, xa lộ Hà Nội, cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây…

Ông Nguyễn Hiền Vũ – giám đốc Công ty Đại Dương Xanh (TP Thủ Đức) – cho biết doanh nghiệp đã đầu tư gần 10 xe container, mỗi xe hơn 1,6 tỉ đồng, nhưng các tuyến đường từ TP.HCM đến các tỉnh lân cận quá tải nghiêm trọng kèm theo giờ cấm xe tải nặng của một số địa phương.

Vì thế, dù đã được đầu tư xe bài bản để tận dụng tối đa chuyến đi nhưng mỗi ngày cũng rất khó xoay vòng hai chuyến.

Đường vành đai 3 TP.HCM dài tới 92km, trong đó đoạn Tân Vạn – Bình Chuẩn qua tỉnh Bình Dương dài 15,3km đi cùng tuyến Mỹ Phước – Tân Vạn đã đưa vào khai thác. Dự án đường vành đai 3 giai đoạn 1 sẽ đầu tư hơn 76km còn lại và cùng với đoạn cao tốc Bến Lức – Long Thành (đang xây dựng đạt 80%) tạo một vòng tròn khép kín, bao quanh ngoại thành.

Từ cửa ngõ phía Tây, chúng tôi xuôi về kilômet đầu tiên của đường vành đai 3 ở xã Mỹ Yên, huyện Bến Lức, Long An – nơi sẽ là nút giao của đường vành đai 3 và hai tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành, TP.HCM – Trung Lương.

Đứng bên đường, ông Nguyễn Văn Liêm (ngụ ấp 6b, xã Mỹ Yên) nhớ lại nhà ông từng hai lần giải tỏa để làm đường. Lúc ấy, gia đình có gần 2.000m² đất, lần đầu giải tỏa một phần làm cao tốc TP.HCM – Trung Lương, lần hai làm cao tốc Bến Lức – Long Thành. Hiện còn 115m².

Chỉ tay về nhánh rẽ của cao tốc Bến Lức – Long Thành đang còn dang dở, ông Liêm nói hai năm trở lại không thấy họ làm tiếp dù cao tốc đã lộ rõ hình hài. Người dân hằng ngày vẫn chạy xe máy lên đó để từ Bến Lức sang huyện Bình Chánh.

Băng qua cánh đồng lúa, chúng tôi tìm vị trí đường vành đai 3 sẽ đi qua. Nhìn vào bản đồ hướng tuyến, ông Phạm Văn Bạc (ngụ ấp 6, xã Mỹ Yên) nhận ra ngay và cứ tấm tắc “con đường hoành tráng quá”, nối nhiều tỉnh thành nên người dân như ông rất ủng hộ. Đoạn qua Long An cũng ngắn, chủ yếu qua xã Mỹ Yên và Tân Bửu. Riêng gia đình ông vướng giải tỏa một phần đất.

Đi dọc cao tốc Bến Lức – Long Thành xuôi về hướng TP.HCM, cung đường cao tốc gần như đã hình thành, chỉ có một số đoạn chưa liền mạch.

Tại khu vực đường cao tốc Bến Lức – Long Thành ở xã Vĩnh Thanh, địa bàn huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai, một con đường thẳng tắp được san lấp cát vàng. Một vài công nhân đang đo đạc cắm mốc hành lang an toàn kết nối tuyến đường 25B.

Từ điểm kết nối cao tốc Bến Lức – Long Thành ở huyện Nhơn Trạch, đường vành đai 3 vươn về nút giao Tân Vạn. Đường vành đai 3 hầu hết đi dưới thấp, riêng đoạn cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây đến nút giao Tân Vạn thuộc TP Thủ Đức đi trên cao với chiều dài gần 13km.

Tân Vạn là nút giao ba tầng, khá phức tạp vì giao thoa nhiều dòng xe và cũng là trung tâm trung chuyển cảng Long Bình. Tương lai, cảng Trường Thọ (TP Thủ Đức) cũng được dời về đây và từ ngã ba Tân Vạn “xưa”, đường vành đai 3 tiếp tục đi trên nền cũ đường Mỹ Phước – Tân Vạn, 15,3km là tới nút giao Bình Chuẩn.

Ông Nguyễn Minh Tân (64 tuổi, TP Dĩ An, Bình Dương) nói trước khi có Mỹ Phước – Tân Vạn, đường ĐT743A kẹt triền miên, ngồi trong nhà vẫn hít bụi “nóng cả ruột”. Khi có con đường này, hàng hóa thông thương, nhà ông cũng vì thế tăng giá lên nhiều.

Tới nút giao Bình Chuẩn, đường vành đai 3 tiếp tục rẽ về hướng quốc lộ 13 rồi vượt sông Sài Gòn tại đoạn cầu Bình Gửi để vươn về huyện Củ Chi. Từ trên cao, đường băng qua nhiều đồng ruộng, đầm lầy, sông rạch tránh khu dân cư. Đó cũng là phương án tối ưu để giảm đáng kể kinh phí đền bù giải tỏa, quỹ đất tái định cư.

Qua phía Củ Chi, con đường đi qua tỉnh lộ 15, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài (chuẩn bị xây dựng)… rồi hướng về Long An nối vào nút giao cao tốc Bến Lức – Long Thành, TP.HCM – Trung Lương.