Thị trường nông sản đang bước vào giai đoạn vừa có cơ hội tăng trưởng, vừa chịu áp lực lớn từ biến động quốc tế. Với một nền kinh tế nông nghiệp có độ mở cao như Việt Nam, mọi thay đổi từ thương mại toàn cầu, giá hàng hóa hay tiêu chuẩn thị trường đều tác động trực tiếp đến sản xuất và xuất khẩu nông sản trong nước.
Theo dữ liệu từ Tổng cục Thống kê (NSO) tại bài viết “Xuất khẩu nông sản: Thực trạng và triển vọng năm 2025”, nhiều nhóm nông sản chủ lực vẫn ghi nhận tăng trưởng rõ rệt:
- Rau quả đạt 7,1 tỷ USD, tăng 14,6%.
- Hạt điều đạt 4,2 tỷ USD, tăng 19,4%.
- Hạt tiêu đạt 1,4 tỷ USD, tăng 25,3%.
Đây là những con số đáng chú ý vì phản ánh năng lực giữ nhịp xuất khẩu của nông sản Việt trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động. Đặc biệt, mức tăng 25,3% của hạt tiêu cho thấy dư địa của các nhóm nông sản có lợi thế chất lượng và thị trường chuyên biệt vẫn còn khá lớn.
| Nhóm nông sản | Giá trị xuất khẩu | Mức tăng trưởng | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Rau quả | 7,1 tỷ USD | +14,6% | NSO |
| Hạt điều | 4,2 tỷ USD | +19,4% | NSO |
| Hạt tiêu | 1,4 tỷ USD | +25,3% | NSO |
Tuy nhiên, mặt tích cực của xuất khẩu không đồng nghĩa thị trường đầu vào và đầu ra đang ổn định. Theo Báo Chính phủ trong bài “Thị trường nông sản và năng lượng rung lắc mạnh”, giá đậu tương giảm sâu và áp lực bán áp đảo trên thị trường nông sản. Nhận định này cho thấy xu hướng giao dịch quốc tế đang khá nhạy cảm, đặc biệt với các mặt hàng nông nghiệp có liên thông chặt với thị trường hàng hóa thế giới.
Cùng chiều biến động đó, theo Nông nghiệp Hữu cơ trong bài “Giá nông sản thế giới biến động khi nước cam tăng mạnh, cafe và cacao tiếp tục lao dốc”, thị trường hàng hóa nông nghiệp thế giới đang diễn biến trái chiều, trong đó:
- Giá nước cam cô đặc bật tăng mạnh.
- Giá cafe tiếp tục lao dốc.
- Giá cacao tiếp tục lao dốc.
Dù dữ liệu nghiên cứu chưa cung cấp giá cụ thể theo từng đơn vị hàng hóa, nhưng các nhận định này cho thấy một thực tế rõ ràng: nông sản thế giới không tăng đồng đều, mà phân hóa rất mạnh theo từng nhóm hàng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, đầu tư vật tư và chiến lược bán hàng của doanh nghiệp lẫn nông hộ.
Theo VnEconomy, Việt Nam là một nền kinh tế nông nghiệp có độ mở cao và phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế, vì vậy các cú sốc bên ngoài tạo ra thách thức đa tầng, từ cấu trúc thị trường đến khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng. Đây là điểm rất quan trọng nếu nhìn dài hạn: tăng trưởng xuất khẩu chỉ bền vững khi đi cùng năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, tối ưu chi phí và nâng chất lượng đầu vào sản xuất.
Ở góc độ thị trường, dữ liệu từ báo cáo nghiên cứu và đề xuất mở rộng thị trường trên nền tảng Business.gov.vn cho thấy định hướng trọng tâm là nghiên cứu và cung cấp thông tin cập nhật về các thị trường xuất khẩu liên quan đến EVFTA và CPTPP. Điều này phản ánh xu hướng mở rộng thị trường không còn chỉ dựa vào sản lượng, mà phải dựa trên thông tin, tiêu chuẩn và lợi thế từ các hiệp định thương mại.
Bên cạnh đó, theo Tuổi Trẻ, “xanh” ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, đặc biệt với hàng nông sản xuất khẩu. Nhận định này rất đáng lưu ý vì đây không còn là xu hướng truyền thông, mà đang trở thành điều kiện tiếp cận thị trường thực tế. Khi xuất khẩu ngày một khó hơn, nông sản Việt muốn mở rộng thị trường buộc phải chuyển đổi theo hướng bền vững, minh bạch và phù hợp yêu cầu quốc tế.
Từ các dữ liệu nghiên cứu trên, có thể rút ra một số điểm then chốt cho doanh nghiệp và nhà sản xuất:
- Cơ hội vẫn hiện hữu: Rau quả đạt 7,1 tỷ USD, hạt điều 4,2 tỷ USD, hạt tiêu 1,4 tỷ USD cho thấy sức bật xuất khẩu vẫn tốt.
- Biến động thị trường vẫn mạnh: Giá đậu tương giảm sâu, cafe và cacao lao dốc, trong khi nước cam cô đặc tăng mạnh.
- Áp lực tiêu chuẩn tăng lên: Yêu cầu “xanh” đang trở thành bắt buộc với nông sản xuất khẩu.
- Mở rộng thị trường phải có dữ liệu: EVFTA, CPTPP và các thị trường liên quan đòi hỏi cập nhật thông tin liên tục.
Nhìn chung, thị trường nông sản hiện nay không thiếu tín hiệu tích cực, nhưng cũng không còn là sân chơi dễ đoán. Các con số như 7,1 tỷ USD của rau quả, 4,2 tỷ USD của hạt điều hay 1,4 tỷ USD của hạt tiêu là nền tảng tốt, song để duy trì tăng trưởng, ngành nông nghiệp cần đi cùng năng lực thích ứng thị trường, đáp ứng yêu cầu xanh và theo sát diễn biến hàng hóa toàn cầu.
Swissfertz Vietnam Co., Ltd.. RICH FARMER CHOICE
